De fokkerij staat niet stil – integendeel. D.m.v. ICSI (intracytoplasmatische sperma-injectie) kunnen fokkers vandaag nog veulens fokken van hengsten die al jaren overleden zijn. Hengsten zoals Chacco-Blue, Cumano en Heartbreaker leveren zo nog altijd nakomelingen die op internationaal niveau actief zijn. Maar hoeveel impact hebben deze postuum verwekte paarden echt in de sport?
In dit artikel analyseren we welke overleden hengsten via ICSI vandaag nog sportpaarden lijken te leveren, hoeveel jonge nakomelingen zij hebben in de internationale competitie, en of ze nog altijd meespelen aan de top.
We kunnen niet met absolute zekerheid zeggen welke paarden via ICSI zijn ontstaan – dat wordt zelden expliciet geregistreerd – maar we gaan ervan uit dat nakomelingen geboren na 2017–2018 van hengsten die op dat moment al overleden waren of beperkt beschikbaar waren, vrijwel uitsluitend via ICSI zijn verwekt. Zeker bij hengsten als Chacco-Blue (overleden in 2012) is dat een logische aanname: klassieke dekking of embryotransfer was dan niet langer mogelijk, en het beschikbare sperma wordt sinds die tijd hoofdzakelijk via ICSI benut.
Is ICSI enkel een manier om waardevolle genen te bewaren? Of vormt het echt de brug naar een nieuwe generatie toppaarden?
De ‘onsterfelijke’ hengsten
Hoewel hun fysieke aanwezigheid al jaren verleden tijd is, zijn sommige hengsten nog steeds opvallend actief in de internationale fokkerij – dankzij ingevroren sperma en moderne voortplantingstechnieken. In dit artikel bekijken we enkele hengsten die in 2025 niet meer leven, maar die nog jonge (max. 10 jaar) nakomelingen leveren in de internationale competitie. Die nakomelingen zijn vermoedelijk via ICSI tot stand gekomen, zeker als ze geboren zijn ná 2017–2018. Waarom dat kantelpunt? Omdat vanaf dan:
-
De hengsten al enkele jaren overleden waren of niet meer actief dekten,
-
ICSI commercieel breed beschikbaar werd bij gespecialiseerde centra,
-
en klassiek gebruik van diepvrieszaad zelden nog efficiënt was.
Onderstaande tabel toont het aantal veulens dat tussen 2017 en 2024 geregistreerd werd bij Hippomundo voor vier hengsten die intussen overleden zijn: Chacco-Blue, Cumano, Heartbreaker en Carthago Z.
| Jaartal | Chacco Blue | Cumano | Heartbreaker | Carthago Z |
|---|---|---|---|---|
| 2017 | 20 | 17 | 7 | 1 |
| 2018 | 20 | 14 | 14 | 0 |
| 2019 | 65 | 12 | 29 | 16 |
| 2020 | 171 | 20 | 43 | 17 |
| 2021 | 310 | 16 | 56 | 19 |
| 2022 | 352 | 68 | 67 | 16 |
| 2023 | 376 | 15 | 67 | 27 |
| 2024 | 303 | 32 | 82 | 21 |
Certified by Hippomundo © 2025
Chacco-Blue toont een explosieve stijging vanaf 2019 met een piek in 2023 — een duidelijk gevolg van grootschalig ICSI-gebruik. Heartbreaker laat een gestage stijging zien tot een voorlopig hoogtepunt in 2024 — Het gebruik van ICSI heeft fokkers in staat gesteld om zijn invloed in de fokkerij te verlengen, resulterend in een aanzienlijke groep jonge nakomelingen. Cumano en Carthago Z leveren minder nakomelingen, maar blijven jaarlijks geregistreerd — waarschijnlijk via meer selectieve ICSI-combinaties.
Chacco Blue (2003–2012)
Al meer dan 10 jaar overleden, maar elk jaar worden tientallen nieuwe veulens geregistreerd van deze top vererver. Zijn nakomelingen domineren nog steeds jonge paardenwedstrijden en internationale rankings. Een nieuwe generatie is klaar voor een opmars in de rankings!
achtjarigen: 60% sport - zevenjarigen: 55% sport - zesjarigen: 37% sport - vijfjarigen: 12% sport
De zevenjarige merrie Celeana Des Joanins Z, is zo'n jong opkomend talent van Chacco Blue met de hoogste Hippomundo Rating (HR60p) onder zijn jonge internationale nakomelingen. Een palmares met verschillende overwinningen in internationale jonge paarden proeven, onder het zadel van de Franse ruiter Olivier Perreau, is het resultaat van een doordachte fokkerijkeuze.
Celeana’s moeder, Lavina van den Bisschop, is een dochter van de volle zus van Vigo d’Arsouilles en behoort tot een genetisch waardevolle moederlijn. Vanwege die sterke afkomst werd Lavina herhaaldelijk gecombineerd met hengsten die enkel via ICSI beschikbaar zijn, waaronder Chacco Blue. Celeana is zo een schoolvoorbeeld van hoe ICSI-nakomelingen niet alleen genetisch interessant zijn, maar ook effectief presteren op het internationale toneel.
| Paard | Ruiter | Fokker | HR |
|---|---|---|---|
| Celeana Des Joanins Z | Olivier Perreau | Stephane Monier | 60 |
| Chaudfontaine JL Z | Robert Murphy | Jos Lansink | 42 |
| Chapman Blue PS | Luigi Cupone | Gestüt Lewitz/Paul Schockemöhle | 54 |
| Iridium de Carva | Jonathan Chabrol | Laurence Lavergne | 38 |
| Chanezzo PS | Sina Schütze | Gestüt Lewitz/Paul Schockemöhle | 30 |
| Scotty vd Bisschop | Manuel Thiry | Stal den Bisschop | 33 |
Ook bij de zesjarigen zien we al enkele opvallende talenten die internationaal presteren op 1.30m-niveau. Zo is er bijvoorbeeld Champione Blue Z, opnieuw een nakomeling van Chacco-Blue uit een interessante moederlijn. Zijn moeder is namelijk een zus van de hengst Vingino. Ook Cha-Cha-H, gefokt uit de merrie MoM's Dalida vd Heffinck in combinatie met Chacco Blue (gefokt door Wens Stud), blijkt een schot in de roos te zijn. Beide jonge paarden zijn nu al actief in de internationale competitie en bevestigen dat de combinatie van topgenetica niet enkel prestige oplevert, maar ook echte sportresultaten!
| Paard | Ruiter | Fokker | HR |
|---|---|---|---|
| Champione Blue Z | Moufi Owaida Moh'd Al Karbi | Sharjah Equestrian Club & Racing Club | 40 |
| Cha-Cha-H | Roy Van Beek | Wens Stud | 39 |
| Chacco Kiddo | Luciano Zandvliet | 39 | |
| Chicco | Szabolcs Krucso | 39 | |
| Tchacco De Muze | Filip Lacus | Joris De Brabander - Stal de Muze | 34 |
| Chaker | Emma Zólyomi | 34 | |
| Chaccobreaker M Z | Isabelle Strom | Alfons Van Baelen | 31 |
| Camiel Tachor Z | Antoine Gesquiere | Studfarm Tachor Gert Vlekken | 27 |
| Charlie's Talent Z | Corentin Derouet | Jef Geukens | 0 |
Certified by Hippomundo © 2025
Ook bij de vijfjarigen is een nieuwe generatie Chacco Blue nakomelingen aan een opmars bezig.
| Paard | Ruiter | Fokker | HR |
|---|---|---|---|
| Chaclott Style Vk Z | Jon Idiart | M. van Kleef/Stoeterij van Kleef | 39 |
| Chaccolina Van't Huka Z | Maxime Lantiez | Katrien Hulsbosch | 39 |
| Chaccophina Dei Folletti | Chiara Faro | 39 | |
| Chabelle Del Fiorello Z | Davide Kainich | Soc. Agr. Allevamento Cascina Il Sole | 36 |
| Chez Moi de Capellan | Javier Gonzalez Fraga | Yeguada Casa L Capellan | 33 |
| Carlito Blue Van't Lozerhof Z | Benny Naessens | 't Lozerhof BVBA | 31 |
| Chove de Capellan | Santiago Nuñez Riva | Yeguada Casa L Capellan | 28 |
| Popeye | Kessy van Berlo | K.C.J. Van Berlo | 28 |
| Chevere de Capellan | Santiago Nuñez Riva | Yeguada Casa L Capellan | 27 |
| Pikachu SR | Ricardas Vismeris | Keystud/ZG Sleutels | 0 |
Bovendien blijft Chacco-Blue niet alleen numeriek dominant, hij staat ook nog steeds aan de top van de Hippomundo Hengstenranking op basis van het percentage Black Type-nakomelingen.
Uit de meest recente cijfers blijkt dat maar liefst 66,8% van zijn nakomelingen van vier jaar en ouder actief is in de internationale sport, en dat 68,6% van zijn achtjarigen en ouder Black Type-status behaalt. Daarnaast is er een opvallend grote groep nakomelingen tussen vier en acht jaar oud die reeds internationaal loopt.
Dat belooft wat voor de komende jaren: de volgende generatie Chacco Blue-sportpaarden is duidelijk in opmars.
| Plaats | Vader | # +4j. | % sport | # +8j. | Black Type % |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Chacco Blue | 2471 | 66.8% | 188 | 68,6 % |
Certified by Hippomundo © 2025
Cumano (1993–2015)
achtjarigen: 60% sport - zevenjarigen: 43% sport - zesjarigen: 41% sport - vijfjarigen: 20% sport
Cumano, wereldkampioen onder Jos Lansink, heeft een beperkt aantal nakomelingen, waarvan velen via ICSI zijn verwekt. Hoewel zijn nakomelingen zeldzaam zijn, zijn ze vaak van hoge kwaliteit. In de totale hengstenranking haalt hij een Black Type van 50%. De hoogst scorende nakomeling van de jonge generatie is Rotterdam De Muze met een rating van HR58p. Hier werd Cumano aangepaard met Sara van het Parelshof, welke o.a. de moeder is van de topspringpaarden HH Carlos en Don VHP Z. Een doordachte fokkerijkeuze!
Heartbreaker (1989–2021)
achtjarigen: 57% sport - zevenjarigen: 50% sport - zesjarigen: 52% sport - vijfjarigen: 23% sport
Hoewel Heartbreaker pas in 2021 overleed, was zijn spermakwaliteit al jarenlang beperkt, waardoor zijn recente nakomelingen vermoedelijk vooral via ICSI werden verwekt. In 2024 werden er nog 82 veulens geregistreerd, en van de geregistreerde veulens tussen 2017-2020 (5- tot 8-jaar) is 38 % actief in de sport. Zijn jonge nakomelingen vinden hun weg naar de internationale ring via kwaliteitsvolle fokcombinaties. Een voorbeeld is Howla Paula Tk Z, die het hoogste scoort in de ratings (HR48p) van zijn jonge generatie. Deze 6-jarige merrie komt uit de 1.50-merrie KN Costa Rica, die een zus is van de bekende Chesall Zimequest. Heartbreaker blijft zo ook in deze generatie een invloedrijke naam.
Carthago Z (1987–2013)
Hoewel Carthago Z al in 2013 overleed, zien we de laatste jaren steeds meer veulens van hem geregistreerd, vrijwel zeker via ICSI. Vaak nog te jong voor de sport, maar toch zijn er al enkele opvallende paarden binnen zijn nieuwe jonge generatie, zoals: Carthouille Philyra V.V. Z (HR37) die op zesjarige leeftijd al op 1.30m niveau springt, gefokt uit de 1.60m merrie Gribouille du Lys, is ook dit weer een doordachte keuze die gepaard gaat met de ICSI fokkerij.
Slotbeschouwing: een nieuwe generatie op oude waardevolle genen
Wat ooit begon als een technische oplossing om beperkt zaad van overleden of moeilijk beschikbare hengsten toch te benutten, is intussen uitgegroeid tot een volwaardige strategie in de moderne fokkerij. Dankzij ICSI blijven tophengsten als Chacco Blue, Heartbreaker en Cumano niet alleen genetisch aanwezig, maar leveren ze nog steeds sportpaarden die het internationaal waarmaken. De data tonen aan dat deze nakomelingen niet alleen talrijk zijn, maar ook effectief presteren op jonge leeftijd – van 1.30m tot zelfs al 1.45m.
ICSI maakt het mogelijk om zorgvuldig geselecteerde combinaties tussen bewezen merries en waardevolle hengsten te realiseren, lang nadat deze fysiek uit de fokkerij verdwenen zijn.
Of ICSI op termijn een dominante plaats zal innemen binnen de sportpaardenfokkerij valt nog af te wachten, maar één ding is duidelijk: de techniek opent nieuwe mogelijkheden om topgenen doelgericht te behouden én te benutten in de sport.
