Mensen hebben slaap steeds als een essentieel onderdeel van het leven beschouwd. Aan een goede nachtrust van 6 tot 8 uren hechten we veel belang en vele mensen presteren minder goed als ze niet (goed) genoeg slapen. Hebben we ons echter al eens afgevraagd wat de effecten van slaap zijn op de prestaties en welzijn van onze paarden?
Slaapfases
Wakefulness
Gedurende de waakzaamheidsperiode is het paard volledig wakker en bewust van zijn omgeving. Ze gebruiken deze tijd om te eten, spelen, trainen en het ontwijken van roofdieren
Total Sleep Time (TST)
Dit is de portie van een dag van 24u dat een paard al slapend doorbrengt. Ze slapen in 5 tot 7 verschillende porties van ieders 30 tot 40 minuten per dag. Deze "porties" slaap worden onderverdeeld in twee fases, waarvan het grootste aantal tussen middernacht en 4u 's morgens plaatsvinden.
Slow Wave Sleep (SWS)
Tijdens deze slaapfase, functioneren de hersenen van paarden niet op een actief niveau, daarom wordt het ook vaak "de slaap van de hersenen" genoemd. Dit is geen diepe slaap, die zowel rechtstaand als liggend kan verwezenlijkt worden.
Paradoxical Sleep (PS)
In deze fases, ligt het paard languit omdat ze zich in een staat van complete spierontspanning bevinden, en hoewel ze gesloten zijn, bewegen de ogen nog. Daarom is de PS vergelijkbaar met de REM-slaap waarin de mens dromen ervaart. Ongeveer 25% van de Total Sleep Time bestaat uit Paradoxical Sleep.
Factoren die slaappatronen kunnen beïnvloeden
Vertrouwdheid met omgeving
Paarden die zich vertrouwd zijn met de omgeving waarin ze zich bevinden, voelen zich meer comfortabel en zijn daardoor meer bereidwillig om toe te geven aan slaap. Dit is logisch als je weet dat paarden prooidieren zijn, die zich onveilig kunnen voelen in een onbekende omgeving.
Rust en stilte
Onderzoeken hebben uitgewezen dat de afwezigheid van zicht en auditieve stimuli leidt tot een stijging van Slow Wave Sleep en een sterke stijging van Paradoxical Sleep.
Reizen
Zoals eerder aangehaald, kunnen paarden slaaptekort ondervinden wanneer ze zich in een voor hen onbekende situatie begeven. Dit kan een probleem vormen voor paarden die vaak reizen voor bijvoorbeeld wedstrijden. Bij aankomst van bestemming is het aangeraden om daarom regelmatig de paarden te laten controleren door eenzelfde, gekende persoon. Gezelschapsdieren zoals geiten, kippen of varkens kunnen bijkomende vertrouwdheid bieden om de effecten op het slaappatroon tegen te gaan. Helaas is dit niet steeds een praktische oplossing, dus worden vaak knuffels gebruikt als alternatief. Het kan voor sommige paarden bevorderlijk zijn om enkele dagen vroeger te reizen, zodat ze genoeg tijd krijgen om te herstellen van de effecten van slaaptekort.
We kunnen dus stellen dat slaap even belangrijk is voor paarden als voor de mens. Ondanks dat paarden niet zoveel slaap nodig hebben als de mens, kunnen zij ook slaaptekort ondervinden. Bijgevolg moet wij hier als paardenhouders zoveel mogelijk rekening mee houden om het welzijn van onze paarden voorop te stellen.
